Wat is kwaliteit van zorg? Waarschijnlijk heeft iedereen hier een beeld bij, maar het blijkt minder eenduidig dan het op het eerste oog lijkt. Sommigen vinden kwaliteit van zorg de beste medische uitkomst, terwijl anderen meer waarde hechten aan communicatie, persoonlijke aandacht en vertrouwen. Juist nu er steeds meer aandacht is voor het meten en verbeteren van zorg, is het belangrijk om te begrijpen wat kwaliteit van zorg is.
Oncologische zorg wordt steeds meer georganiseerd in regionale oncologienetwerken, onder andere door concentratie en spreiding van zorg. Het is één van de pijlers van het Integraal Zorg Akkoord (IZA) om de kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van zorg te waarborgen en verbeteren. Maar hoe meet je kwaliteit van zorg ter interne sturing in een regionaal oncologienetwerk zoals OncoWest?
Van februari tot en met augustus 2026 heb ik tijdens mijn afstudeeronderzoek geprobeerd antwoord te geven op die vraag. Ik heb onderzocht wat patiënten met eierstokkanker en betrokken zorgverleners in OncoWest als kwaliteit van zorg in een netwerk ervaren. Er is gekozen voor eierstokkanker, omdat er voor deze tumor soort voorafgaand aan de implementatie van concentratie en spreiding uit het IZA door de zorgverleners in OncoWest al gekozen was voor de concentratie en spreiding van zorg.
De twee perspectieven
Er zijn grote overeenkomsten te zien in wat patiënten en professionals als kwaliteit van zorg ervaren.
Patiënten met eierstokkanker vinden langdurige overleving het belangrijkste, waarvoor de expertise van zorgverleners essentieel is. Toch gaat kwaliteit van zorg over meer dan medische uitkomsten. Uit mijn onderzoek kwamen vier belangrijke thema’s naar voren: langdurige overleving, houvast, de patiënt-zorgverlener relatie, en organisatie van zorg.
In deze thema’s kwamen factoren als duidelijkheid, persoonlijke aandacht, communicatie en serieus genomen worden vaak terug. Verder worden een snelle diagnose, goede informatievoorziening, gestructureerd behandelplan en regelmatige controles gezien als kwaliteit van zorg.
Gerelateerd aan een netwerk komen onderwerpen als een goede onderlinge samenwerking, met duidelijke verdeelde verantwoordelijkheden naar voren. De rol van de casemanager wordt hierbij al waardevol gezien.
Professionals benoemen grotendeels dezelfde factoren, maar leggen nadruk op de patiënten ervaring en organisatie van zorg. Opvallend is dat professionals zich richten op de zorg binnen OncoWest, terwijl patiënten hun ervaring baseren op het gehele zorgpad, dus vanaf het moment van klachten tot moment dat de behandeling achter de rug is.
Kwaliteit van zorg in OncoWest
De uitkomsten laten zien dat kwaliteit van zorg niet kan worden vertegenwoordigd door één indicator. Kwaliteit van zorg is een breder begrip dat ontstaat door verschillende factoren, bijvoorbeeld in de samenwerking en organisatie van zorg. Huidige evaluatiemethodes, vaak gericht op medische uitkomsten, vertegenwoordigen dus maar een beperkt onderdeel van kwaliteit van zorg.
Wanneer een oncologienetwerk, zoals OncoWest, kwaliteit van zorg wil meten om intern de kwaliteit van zorg te verbeteren, is de uitdaging om de breedte van kwaliteit van zorg te representeren in de evaluatie. Breedte in de zin van het multidimensionale karakter van kwaliteit, maar ook de verschillende perspectieven op kwaliteit van zorg. Kwaliteit van zorg ontstaat wanneer de patiënt ervaring centraal staat in samenwerking tussen zorgverleners en organisaties.
