Van elkaar leren in de regio: optimalisatie van de oncologische dagbehandeling

1 juli 2026

Op 15 juni 2026 vond in het HagaZiekenhuis in Den Haag een regionaal werkbezoek plaats rond de oncologische dagbehandeling. Vanuit HMC, Alrijne en HagaZiekenhuis namen verpleegkundigen, apothekers, teammanagers en beleidsmedewerkers deel. Deze diverse samenstelling zorgde voor een levendige dynamiek en een informatief gesprek vanuit verschillende invalshoeken.

Omgaan met toenemende druk op infusiecentra

Aanleiding voor de bijeenkomst is de toenemende druk op de capaciteit van infusiecentra binnen ziekenhuizen. Deze druk ontstaat door een combinatie van factoren: de beroepsbevolking neemt af, waardoor de beschikbaarheid van personeel binnen infusiecentra en apotheken onder druk staat, de vergrijzing van de bevolking zorgt voor een groeiende patiëntengroep, en het aantal behandelmogelijkheden binnen de oncologie blijft toenemen. Vanuit deze gezamenlijke uitdaging ontstond de vraag of ziekenhuizen in de regio van elkaar kunnen leren en gezamenlijk kunnen optrekken.

Maatregelen om dagbehandeling te optimaliseren

Voor het meerjarenproject ‘Optimalisatie van de dagbehandeling’ is vanuit farmaceutisch perspectief gekeken naar mogelijkheden om de dagbehandeling efficiënter in te richten. Annemieke Grootswagers-Sobels, ziekenhuisapotheker vertelde over de aanpak in HagaZiekenhuis. (Haar presentatie kun je via de link hiernaast bekijken.)

Op basis van intern en extern beschikbaar onderzoek en data zijn verschillende optimalisatieroutes onderzocht. Samen hebben deze maatregelen jaarlijks een tijdsbesparing van 15% opgeleverd, onder andere door:

  • premedicatie om te zetten naar orale toediening, of deze te verminderen;
  • de infusieduur te verkorten;
  • de observatietijd na toediening in te korten;
  • het doseerinterval te verlengen;
  • waar mogelijk te switchen van intraveneuze naar subcutane toediening, zodat geschikte patiënten het middel zelfstandig thuis kunnen toedienen;
  • de controlemomenten van vitale functies te verminderen;
  • spoelstappen te verkorten.

 Voordelen maar ook nieuwe knelpunten

De optimalisaties leveren veel tijdwinst op, maar brengen ook nieuwe knelpunten met zich mee. De patiëntenomloopsnelheid (turn-over) in een infusiecentrum is sterk toegenomen, wat de werkdruk voor verpleegkundigen verhoogt: zij moeten in kortere tijd meer handelingen uitvoeren. Ook de financiële structuur verandert: wanneer behandeling naar de thuissituatie verschuift, vervalt de verrichting binnen het ziekenhuis en moet gekeken worden naar een andere vorm van bekostiging. Daarbij speelt mee dat sommige middelen goedkoper zijn om intraveneus toe te dienen dan subcutaan, waardoor een switch financieel minder aantrekkelijk is. Een randvoorwaarde is verder dat afwijken van de richtlijn niet alleen inhoudelijk goed onderbouwd, maar ook juridisch goed geregeld moet zijn.

Initiatieven bij andere ziekenhuizen in de OncoWest-regio

Ook buiten het HagaZiekenhuis lopen initiatieven om processen binnen de dagbehandeling te optimaliseren. Tijdens het werkbezoek bleek een duidelijke behoefte om hierover van elkaar te leren, te sparren over aanpakken en ervaringen, werkwijzen en protocollen te delen.

Bij HMC is functiedifferentiatie op de dagbehandeling toegepast. De beperkte beschikbaarheid van oncologieverpleegkundigen vormt vaak een knelpunt. Door ook niet-oncologisch geschoolde verpleegkundigen in te zetten en onderscheid te maken wie welke zorg kan uitvoeren, kunnen meer verpleegkundigen worden ingezet op de dagbehandeling. Hierbij worden oncologieverpleegkundigen ingezet waar hun specifieke expertise het meest nodig is.

Alrijne zet stappen om patiëntvoorlichting te digitaliseren, bijvoorbeeld rond het gebruik van de ColdCap (hoofdhuidkoeling tijdens chemotherapie) en mondverzorging. Onder verpleegkundigen bestaat hier veel interesse voor. Tijdens een volgende bijeenkomst wordt verkend of hierin regionaal gezamenlijk kan worden opgetrokken.

Jaarlijkse werkbezoeken met alle OncoWest-ziekenhuizen

Het werkbezoek bevestigt dat de uitdagingen rond capaciteit en optimalisatie van de oncologische dagbehandeling breed worden herkend binnen de regio. Er is duidelijke bereidheid om kennis, ervaringen en protocollen te delen en gezamenlijk te onderzoeken op welke thema’s regionale samenwerking meerwaarde kan bieden.

Alle deelnemers hebben de bijeenkomst als zeer positief ervaren. OncoWest zal daarom, in samenwerking met de ziekenhuizen, twee keer per jaar een soortgelijk werkbezoek organiseren over nog te bepalen thema’s.

Heb je ook een goed idee voor een regionaal werkbezoek?

Dit bezoek werd georganiseerd door Josianne Holtkamp van het HagaZiekenhuis in samenwerking met regiobureau OncoWest. Ben je geïnspireerd en  heb je ook een goed idee voor regionale samenwerking binnen de oncologische dagbehandeling? Laat het ons weten en mail naar Marloes Krom: m.j.krom@lumc.nl