Innovatie: thuisbehandeling met immuuntherapie voor patiënten met multipel myeloom

4 augustus 2026

Patiënten met multipel myeloom die behandeld worden in het HagaZiekenhuis kunnen sinds kort een nieuwe vorm van immuuntherapie zelf thuis toedienen. Daarmee is het HagaZiekenhuis het eerste ziekenhuis in Nederland dat deze behandeling met Elranatamab op deze manier aanbiedt. Binnen OncoWest zijn we trots dat deze innovatieve vorm van zorg nu beschikbaar is voor patiënten in onze regio.

 

Multipel myeloom is een vorm van beenmergkanker die onder andere kan leiden tot botpijn, vermoeidheid en een verminderde weerstand. Hoewel de ziekte momenteel nog niet te genezen is, zorgen nieuwe behandelmogelijkheden ervoor dat de ziekte vaak langdurig onder controle kan worden gehouden.

Meer regie voor patiënten

Elranatamab is een immuuntherapie die wordt toegediend via een injectie in de buik of het bovenbeen. Dankzij een zorgvuldig opgezet thuisprogramma hoeven geschikte patiënten, nadat zij hebben geleerd hoe zij zichzelf moeten prikken, niet meer voor deze behandeling naar het ziekenhuis te komen. Hierdoor kunnen zij de behandeling in hun eigen vertrouwde omgeving uitvoeren en deze beter inpassen in hun dagelijks leven.

Volgens hematoloog Paula Ypma van het HagaZiekenhuis draagt deze ontwikkeling bij aan patiëntgerichte zorg: patiënten krijgen meer regie over hun behandeling, terwijl de kwaliteit en veiligheid van de zorg behouden blijven.

Zorgvuldige begeleiding

Voordat patiënten zelfstandig thuis gaan injecteren, doorlopen zij een uitgebreid begeleidingstraject. De eerste behandelingen vinden plaats onder toezicht van het behandelteam in het ziekenhuis, zodat eventuele bijwerkingen goed kunnen worden gemonitord. Vervolgens leren patiënten op de dagbehandeling stap voor stap hoe zij de injecties zelf kunnen toedienen.

Pas wanneer verpleegkundigen vaststellen dat een patiënt de behandeling veilig en zelfstandig kan uitvoeren, geven zij groen licht voor de thuisbehandeling.

Innovatie binnen het oncologienetwerk

De introductie van thuisbehandeling met Elranatamab sluit aan bij de ambitie van OncoWest om oncologische zorg steeds beter af te stemmen op de behoeften van patiënten. Door kennis, expertise en innovatieve zorgconcepten te delen binnen het netwerk, kunnen patiënten rekenen op hoogwaardige zorg dicht bij huis.

Het HagaZiekenhuis heeft al eerder ervaring opgedaan met het succesvol verplaatsen van bepaalde behandelingen van het ziekenhuis naar de thuissituatie. De nieuwe toepassing van Elranatamab is een volgende stap in deze ontwikkeling.

Expertise in de behandeling van multipel myeloom

Het HagaZiekenhuis beschikt over ruime expertise in de behandeling van hematologische maligniteiten, waaronder multipel myeloom. Sinds 2025 is het ziekenhuis officieel erkend als topklinisch expertisecentrum (TEC) voor de behandeling van multipel myeloom.

Binnen OncoWest werken zes ziekenhuizen nauw samen om patiënten in de regio toegang te bieden tot innovatieve behandelingen, specialistische kennis en de best mogelijke oncologische zorg. De introductie van deze thuisbehandeling laat zien hoe vernieuwing en samenwerking bijdragen aan meer patiëntgerichte zorg in de regio.

Op de foto: ziekenhuisapotheker Annemieke Grootswagers-Sobels (links) en hematoloog Paula Ypma
SWPCC (South West Pancreatic Cancer Care) is een samenwerking tussen drie oncologienetwerken; OncoWest, EMBRAZE en Concord in de regio Zuidwest-Nederland. Onderwerp van de samenwerking zijn patiënten die een tumor hebben uitgaande van de alvleesklier of de peri-ampullair regio (galweg, papil van Vater, twaalfvingerige darm). Het doel van de samenwerking is verdere verbetering van de zorg en het optimaliseren van de organisatie van zorg.

 

Het samenwerkingsverband brengt pancreas-chirurgen, MDL-artsen, internist-oncologen, radiologen, radiotherapeuten, pathologen, verpleegkundig specialisten en onderzoekers samen in één multidisciplinair supra regionaal netwerk. Dit is een uitwerking van de voorwaarden zoals gesteld in de eerste tranche van het Integraal Zorgakkoord (IZA) dat hoge eisen stelt aan de organisatie van zorg rondom deze complexe aandoeningen.

We vroegen drie leden van de stuurgroep SWPCC naar de stand van zaken, de gezamenlijke ambities en wat deze bovenregionale samenwerking voor de ziekenhuizen betekent.

Bert Bonsing, HPB-chirurg in het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) en voorzitter van de stuurgroep, schetst dat de basis van het netwerk al lang bestaat. Al vanaf 2012 werken chirurgen van het ErasmusMC, LUMC, Jeroen Bosch Ziekenhuis, Maasstad Ziekenhuis en Amphia Ziekenhuis samen. In die periode hebben zij elkaar goed leren kennen en lokale studies uitgevoerd en gepubliceerd.

Arjan Verschoor, internist-oncoloog in het Reinier de Graaf Gasthuis (RdGG) in Delft, licht de positie van zijn ziekenhuis binnen het netwerk toe. Het RdGG werkt binnen de oncologische regio al nauw samen met het LUMC: patiënten worden diagnostisch in kaart gebracht en vervolgens besproken met het LUMC, dat de leiding heeft over de chirurgische resecties. De neo-adjuvante, adjuvante en palliatieve behandelingen, waaronder chemotherapie en chemoradiatie, vinden in het RdGG zelf plaats. Voor deelname aan studies wordt verwezen naar zowel het LUMC als het ErasmusMC. Verschoor benadrukt dat de korte lijnen met het LUMC vooralsnog een afspraak zijn tussen beide ziekenhuizen en nog geen SWPCC-brede standaard. De ambitie is om dit in de toekomst SWPCC-breed te borgen.

Miriam Wumkes, internist-oncoloog in het Jeroen Bosch Ziekenhuis (JBZ), herkent dit vanuit haar eigen ervaring als behandelaar in een perifeer ziekenhuis dat aansluit bij het SWPCC-MDO. Voor haar en haar collega’s, en daarmee ook voor hun patiënten, is het waardevol dat zij hun casuïstiek kunnen voorleggen aan een grote en zeer ervaren regio waarin actieve behandelaren van alvleesklier en periampullaire tumoren participeren. Het schakelen verloopt soepel, ook als het gaat om verwijzen voor studie. De lijnen zijn kort en zo is binnen de regio optimale zorg voor patiënten beschikbaar. Het verbeteren van studie-inclusies om de behandeling van alvleesklierkanker verder te verbeteren noemt zij een mooi doel voor de regio. Tijdens het wekelijkse SWPCC MDO op donderdag wordt hier ook actief bij stilgestaan.

Doel en meerwaarde van SWPCC

Het kerndoel van SWPCC is het creëren van voldoende schaalgrootte, genoeg mensen en ziekenhuizen bij elkaar om een gedragen, transmuraal zorgpad te ontwikkelen. Er zijn drie speerpunten waarop als eerste wordt ingezet:

  • Schaalvergroting: Meer patiënten en zorgprofessionals bij elkaar voor de ontwikkeling van kwaliteitsinitiatieven.
  • Shared care: Inrichten van het zorgpad zodanig dat kwaliteit geborgd is en patiënten behandeling krijgen op de optimale locatie: ‘ver weg als het moet, dichtbij als het kan’. Door het opstellen van een netwerkstandaard kan goed worden afgestemd welke zorg in welk echelon wordt gegeven en hoe de verwijsstromen zijn.
  • Onderzoeksdeelname: Landelijke lopende studies voor elke patiënt beschikbaar en bereikbaar maken, ook in ziekenhuizen die niet zijn aangesloten bij de Dutch Pancreatic Cancer Group (DPCG). DPCG is een landelijke, multidisciplinaire samenwerking van zorgprofessionals die zich richt op het verbeteren van de zorg voor mensen met alvleesklierkanker en andere tumoren in en rond de alvleesklier. Hoewel Nederland wereldwijd voorop loopt in onderzoek naar alvleesklierkanker, wordt nog steeds een groot deel van de patiënten niet gevraagd deel te nemen aan studies. SWPCC heeft als doelstelling zowel de bekendheid als het bereik van lopende studies te vergroten. Arjan Verschoor benadrukt dit als een duidelijke meerwaarde van de samenwerking.

Organisatiestructuur

SWPCC heeft een stuurgroep en drie werkgroepen:

Stuurgroep: De stuurgroep is verantwoordelijk voor het uitzetten van de strategie binnen SWPCC en bestaat uit twee leden uit de academische centra en vier leden die de perifere centra vertegenwoordigen. De drie kernspecialisaties zijn hierin vertegenwoordigd: medische oncologie, maag-, darm- en leverziekten en chirurgie. Beslissingen vereisen 75% steun, waarbij alle ziekenhuizen vertegenwoordigd moeten zijn.

  1. Werkgroep Transmuraal zorgpad:  Deze werkgroep heeft de ambitie en taak een transmuraal zorgpad te ontwikkelen waarin zowel het gehele diagnostische traject als het behandeltraject voor patiënten in de regio omschreven staat, inclusief beschrijving van echelon per ziekenhuis en de verwijsstromen in de regio.
  2. Werkgroep MDO-organisatie:  Deze werkgroep heeft de optimale organisatie van MDO’s voor alle patiënten in de regio als doel. Momenteel vindt elke donderdag een gezamenlijk MDO plaats tussen de drie perifere DPCG centra (Jeroen Bosch Ziekenhuis Den Bosch, Maasstad Ziekenhuis Rotterdam en het Amphia Ziekenhuis Breda) en de twee academische centra LUMC en ErasmusMC. Het Zorgakkoord heeft de urgentie vergroot om de MDO’s anders te organiseren. Waar voorheen alleen de curatief behandelbare patiënten (circa 30%) werden besproken in een MDO, stelt de landelijke kwaliteitsnorm dat alle patiënten besproken moeten worden.
  3. Werkgroep Onderzoek: Deze werkgroep heeft 2 opdrachten: (1) overzicht bieden van lopende landelijke en lokale studies, zodat alle zorgprofessionals op de hoogte zijn en patiënten er actief voor gevraagd en verwezen kunnen worden; (2) kleinschalig regionaal onderzoek faciliteren.

Uitdagingen

Bonsing en Verschoor zijn open over de complexiteit van de opgave:

  • Alvleesklierkanker en andere tumoren in en rondom de alvleesklier zijn voor veel specialisten één van de kleinere onderdelen van hun werkzaamheden. Dat maakt het lastig om hen te mobiliseren voor overleg en werkgroepen, zeker nu de werkdruk hoog is. Toch zet SWPCC in op het actief betrekken van meer specialisten die verantwoordelijk zijn voor de zorg voor alvleesklierkanker in de ziekenhuizen in de regio.
  • Volumenormen uit het Integraal Zorgakkoord leiden in de praktijk tot concentratie van complexe zorg in een beperkt aantal ziekenhuizen. Dit kan de positie van kleinere ziekenhuizen beperken. Tegelijkertijd is in het beleid vastgelegd dat naast concentratie ook spreiding van zorg nodig is, zodat toegankelijkheid geborgd blijft. Binnen regionale zorgnetwerken maken zorgpartijen daarom afspraken over de verdeling van zorg, waarbij ook reisafstanden en belasting voor patiënten worden meegewogen. Dit gebeurt echter niet via formele uitzonderingen op de volumenormen zelf, maar via de manier waarop zorg regionaal wordt georganiseerd.
  • Circa 60% van de patiënten (bron NKR 2019-2023) met gemetastaseerde alvleesklierkanker krijgt op dit moment geen tumorgerichte therapie. Daarin bestaat praktijkvariatie. Hiervoor is SWPCC het perfecte podium om dit te analyseren en daar waar nodig te verbeteren.
  • Een van de grootste vraagstukken is hoe alle patiënten, ook de palliatieve, besproken kunnen worden in een multidisciplinair overleg, zonder een onwerkbare toename van de MDO duur en daarmee de werkdruk te veroorzaken. Mogelijk dat er toch afspraken gemaakt moeten worden welke patiënten regionaal te bespreken en welke lokaal.
  • Gedeelde standaarden en protocollen bestaan vanuit de periferie van OncoWest momenteel nog niet. Arjan Verschoor ziet dit als een concrete kans voor de toekomst: harmonisatie van afspraken en standaarden binnen de drie aangesloten oncologienetwerken OncoWest, Concord en EMBRAZE. Hetzelfde geldt voor kwaliteitsmonitoring: de medisch-oncologische en radiotherapeutische zorg worden nog niet systematisch gemonitord. Gerichte monitoring van uitkomstmaten zou best practices zichtbaar kunnen maken en verdere kwaliteitsverbetering mogelijk maken.

Oproep aan zorgprofessionals: sluit je bij ons aan!

Bert Bonsing doet een duidelijke oproep: “MDL-artsen, internist-oncologen, radiologen en andere betrokkenen: doe mee met een van onze werkgroepen! Dit geldt ook voor ziekenhuizen die alvleesklierkanker niet als speerpunt hebben. Je kan je rechtstreeks aanmelden via de ondersteuners van onderstaande werkgroepen”.

Werkgroep Transmuraal zorgpad: Serena Bruens s.t.bruens@ikazia.nl

Werkgroep MDO-organisatie: Nancy Marijnissen – van Unen embraze@amphia.nl

Werkgroep Onderzoek: Moniek van Klink m.c.m.van_klink@lumc.nl

Vooruitblik

De ambitie is om de SWPCC binnen vijf jaar volledig operationeel te hebben, met een goed ingericht zorgpad, functionerende MDO-structuur en actieve onderzoeksdeelname in de hele regio. Arjan Verschoor: “De kracht van de samenwerking wordt het best zichtbaar door concrete kwaliteitsverbetering: best practices delen en zorgpaden op elkaar afstemmen. En door een goede onderlinge samenwerking komen patiënten eerder op de juiste plaats terecht.”
Bert Bonsing: “Als we dat bereiken binnen vijf jaar, dan hebben we echt een hele grote stap gemaakt.”

Concrete vervolgstap is de stuurgroepvergadering op 21 september 2026, waar onder andere het organiseren van een bovenregionale kennisavond voor de bredere achterban wordt besproken.

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Op donderdagavond 5 februari 2026 vond in het LUMC in Leiden het Regionaal Avondsymposium Mammacarcinoom plaats. Specialisten uit de mammateams van de zes OncoWest ziekenhuizen kwamen samen voor een inspirerende en inhoudelijk bijeenkomst met het thema: “De Kracht van Verbinding: Innovatie in Multidisciplinaire Borstkankerzorg.”

Het symposium bracht professionals uit verschillende disciplines bijeen met één gezamenlijk doel: kennis delen, van elkaar leren en samen vooruitkijken naar de toekomst van de borstkankerzorg. In een tijd waarin innovatie en samenwerking steeds belangrijker worden, stond deze avond volledig in het teken van verbinding tussen specialismen.

Inspirerende aftrap

De avond werd geopend door Marieke Straver (HMC), die het belang van regionale samenwerking in de oncologische zorg benadrukte. Aansluitend verzorgde prof. dr. Anne Marie Weggelaar (MCM) de gastlezing “Samen Leren Innoveren”, waarin zij inging op hoe gezamenlijke leerprocessen bijdragen aan duurzame innovatie binnen de zorg.

Internationale ontwikkelingen en integrale zorg

Internist-oncologen Rianne Oosterkamp (HMC) en Danny Houtsma (HagaZiekenhuis) bespraken de “Highlights van SABCS 2025”, de meest relevante inzichten van het toonaangevende San Antonio Breast Cancer Symposium. Nieuwe behandelstrategieën en onderzoeksresultaten werden vertaald naar de dagelijkse praktijk in de regio.

Na de koffiepauze verschoof de focus naar het bredere zorgperspectief. Dr. L. Koobs (radioloog, Reinier de Graaf ziekenhuis) en Yvette Engelen (verpleegkundig specialist en expert Integrative Medicine) belichtten de meerwaarde van integrative medicine voor de borstkankerpatiënt. Hun bijdrage onderstreepte het belang van aandacht voor zowel medische als psychosociale aspecten van behandeling en herstel.

Levendig debat over behandelkeuzes

Tijdens het interactieve debat over de behandeling van de oudere patiënt met een kleine tumor werden de behandelkeuzes vanuit verschillende perspectieven besproken. Dr. M. van Dorth (radioloog, HMC) verdedigde cryoablatie, Floris Verbeek (Groene Hart Ziekenhuis) pleitte voor operatieve behandeling en Sophie Bosma (radiotherapeut, LUMC) belichtte de rol van radiotherapie. De discussie maakte duidelijk hoe belangrijk multidisciplinaire afwegingen zijn bij het maken van patiëntgerichte behandelkeuzes.

Samen vooruit

De avond werd afgesloten met een slotwoord waarin werd teruggeblikt op de waardevolle uitwisseling van kennis en inzichten. Het symposium bevestigde opnieuw dat samenwerking binnen de regio OncoWest essentieel is om hoogwaardige, toekomstbestendige borstkankerzorg te blijven bieden.

Met een sterke opkomst en actieve betrokkenheid van de deelnemers kan worden teruggekeken op een geslaagd symposium!

Op 20 november vond in het ECC Leiden het OncoWest Casemanagersontbijt plaats: een informatieve ochtend vol nieuwe inzichten, inspirerende ontmoetingen met gelijkgestemden uit de regio en innovatieve ontwikkelingen. Het jaarlijkse ontbijt brengt verpleegkundigen, verpleegkundig specialisten en physician assistants uit de oncologische zorg in de regio samen, en dit jaar waren dat er ruim 50!

 

Tijdens het programma kwamen diverse actuele thema’s aan bod: van de specifieke zorgbehoeften van jongvolwassenen met kanker (AYA’s) en de opkomst van AI in de spreekkamer tot proactieve zorgplanning en de samenwerking met IPSO-centra. Ook gaf het HMC een heldere toelichting op de behandeling van het locally advanced rectumcarcinoom.

Als keynotespreker deelde Kim Verhaegh haar inspirerende visie op verpleegkundig leiderschap, een onderwerp dat een thema dat zichtbaar aansloot bij de deelnemers.

We kijken terug op een zeer geslaagde bijeenkomst en delen hieronder graag een aantal waardevolle inzichten die deze ochtend opleverde.

Hierbij een terugblik op de sprekers:

Marloes Krom, regiomanager van OncoWest vertelde meer over waar we op dit moment staan met OncoWest. Sinds het vorige casemanagersontbijt zijn er afspraken gemaakt tussen de zes ziekenhuizen over de herverdeling van de oncologische zorg voor maag-slokdarm chirurgie en de lokale behandeling van nierkanker. In 2026 gaan we verder met de verdeling in de regio.

Ga naar de presentatie van Marloes


 

Lisette Bauman, maatschappelijk werker in het LUMC vertelde samen met een patiënt die zelf AYA (Adolescent & Young Adults) is meer over de rol van AYA-zorg en de impact van kanker op het leven van jongvolwassenen met kanker. Ondanks dat er in het ErasmusMC en in het LUMC een AYA-kenniscentrum zit, blijkt in de praktijk dat deze groep patiënten nog niet allemaal de leeftijdsspecifieke zorg krijgen die zij nodig hebben. En dat terwijl de impact op het leven van jongvolwassenen, als het gaat om studeren, werken, vruchtbaarheid, relaties en toekomstplannen, erg groot is. De aanwezige AYA gaf als  waardevolle tip voor de casemanagers: “Blijf vooral luisteren naar de patiënt, hoe zit die tegenover je?” Hij benadrukte hoe belangrijk het is om gedurende de behandeling in gesprek te blijven over de impact van de ziekte op hun leven.

Goed om te weten:
Er is een apart MDO specifiek voor AYA-zorg. Wil je hieraan deelnemen? Meld dit dan aan het AYA-team in het LUMC en stuur een mail naar AYAzorg@lumc.nl


 

Petra Kok – Reumatoloog en Chief Medical Information Officer (RdGG) en Co-Director Delft Design Lab Health Journeys (TU Delft),  nam ons mee in de wereld van kunstmatige intelligentie (AI) in de zorg. Tegenwoordig is AI niet meer weg te denken. Hoewel het proces nog volop in ontwikkeling is en zeker nog niet perfect, biedt het nu al kansen. De kernboodschap was duidelijk: “Technologie biedt kansen om de menselijke interactie te versterken.”

In consulten waar AI als ondersteuning wordt ingezet (bijvoorbeeld voor administratieve lastenverlichting), ontstaat er opvallend genoeg juist méér ruimte voor de menselijke maat. Doordat de arts of verpleegkundige minder hoeft te typen, is er meer aandacht voor non-verbale communicatie: hoe zit iemand er écht bij? De tip van Petra is: “Weet je niet waar je moet beginnen? Een beter digitaal milieu begint bij jezelf.”

Ga naar de presentatie van Petra


 

Marleen Oomes – Verpleegkundig Specialist Palliatieve Zorg, Expertisecentrum Palliatieve Zorg (LUMC) en Lijdi Hoogenboom- van Os – Verpleegkundig Consulent Team Ondersteunende en Palliatieve Zorg (GHZ) vertelden ons meer over waar het om gaat bij pro-actieve zorgplanning: ga het gesprek aan met de patiënt over wensen en manier van leven. Maak moeilijke onderwerpen bespreekbaar en haal de olifant uit de kamer. Marleen: “Het is belangrijk om te realiseren dat het niet alleen om het levenseinde gaat, maar ook over kwaliteit van leven. Het kan voor patiënten vaak een grote opluchting zijn om hierover te spreken, mits het gesprek op de goede manier wordt gevoerd. Het moet altijd gaan over wat de patiënt wil en aansluiten bij de wensen en behoeften van de patiënt.”


 

Nienke Kronemeijer – Coördinator Scarabee (LUMC) vertelde over wat Instellingen voor PsychoSociale Oncologie (IPSO) voor patiënten kunnen betekenen en hoe de samenwerking tussen de ziekenhuizen en IPSO-centra kan worden verbeterd. Er zijn inmiddels 28 centra in Nederland die kankerpatiënten een laagdrempelig ‘huiskamergevoel’ bieden. De uitnodiging staat dan ook open voor alle zorgverleners: loop eens binnen bij een IPSO-centrum om te zien hoe het eruitziet en om te bespreken hoe we de samenwerking in de regio verder kunnen verbeteren. Soms is het ook mogelijk dat vrijwilligers naar de afdeling komen voor een gesprek. Deze gesprekken blijken voor patiënten heel waardevol, omdat ze gaan over waar de patiënt over wil spreken: zijn ziekte, de behandeling, maar soms ook dagelijkse beslommeringen of de toekomst. Dit kan ook voor zorgverleners prettig zijn, omdat er tijd en aandacht kan worden gegeven die zorgverleners niet altijd kunnen geven.

Scarabee is zo’n lokaal IPSO-centrum en zit in het LUMC. Kankerpatiënten en naasten uit heel het land kunnen er binnenlopen, het is dus niet alleen voor patiënten uit de regio.  Op de website van IPSO staan alle locaties in heel Nederland: https://ipso.nl/ipso-centrum/

Ga naar de presentatie van Nienke


 

Laura Han-Hanson, Verpleegkundige in opleiding tot specialist (VIOS) colorectale chirurgie (HMC) en Carlien Buis, Verpleegkundig Specialist interne oncologie (HMC) lichtten toe hoe de behandeling van locally advanced rectumcarcinoom wordt vormgegeven in het HMC. Het ziekenhuis heeft hiervoor dit jaar de status van STZ-expertisecentrum gekregen. Begin november is er een specifiek rectumcarcinoom MDO van start gegaan. Dit sluit aan bij het doel om voor deze patiëntengroep de best mogelijke zorg in de regio te garanderen.

Ga naar de presentatie van Laura en Carlien


 

Kim Verhaegh – Lector Verpleegkundig Leiderschap (Hogeschool Leiden en Alrijne Zorggroep) sloot de ochtend af met een inspirerend verhaal over verpleegkundig leiderschap. De boodschap van Kim voor casemanagers was helder: “Durf meer eigen regie te pakken. Verpleegkunde is een kunst, maar leiderschap is dat ook.”

Kim vertelde over dat groei in zelfleiderschap begint bij bewustzijn, reflectie en regulatie. Daarbij is het belangrijk om als leider en als mens met mildheid en zelfcompassie met jezelf om te gaan. Het is daarnaast de verantwoordelijkheid van de organisatie en als zorgverleners om een omgeving te creëren waarin mensen zich welkom en thuis voelen, zodat we bevlogen professionals kunnen behouden voor de oncologische zorg. Meer lezen? Kim bracht op 15 november 2023 haar lectorale rede ‘De Kunst van verpleegkundig leiderschap’ uit.

Lees hier het boek van Kim: De kunst van verpleegkundig leiderschap

Ziekenhuizen, patiëntvertegenwoordigers en zorgverzekeraars in de regio West-Nederland hebben met elkaar definitieve afspraken gemaakt over de herverdeling van 18 complexe behandelingen bij kanker en vaatziekten.

 

Concentratie van complexe zorg heeft als doel de kwaliteit van de zorg te borgen en de toegang voor patiënten tot de zorg te garanderen door optimale inzet van schaars personeel en dure infrastructuur. Om de kwaliteit te verhogen en kennis en kunde te bundelen worden bepaalde behandelingen alleen nog uitgevoerd in ziekenhuizen die deze ingrepen vaak doen. Om dit doel te bereiken zijn er landelijke afspraken gemaakt over minimale aantallen ingrepen per ziekenhuis, de zogenoemde volumenormen. De verschuivingen van deze behandelingen vindt plaats per 1 januari 2026, tenzij hier andere afspraken over zijn gemaakt; dan gaat dit uiterlijk 1 januari 2027 in. De ingangsdatum per ziekenhuis staat in het overzicht herverdeling van deze regio.

Patiënten kunnen voor reguliere zorg die vaak voorkomt en ook voor hun voor- en nazorg, nog steeds terecht in hun eigen ziekenhuis. De ingreep zal echter plaatsvinden in het ziekenhuis waar de zorg is geconcentreerd.

In de regio West-Nederland gaat het om de volgende ziekenhuizen: LUMC, Alrijne, Groene Hart Ziekenhuis, Haaglanden Medisch Centrum, HagaZiekenhuis en het Reinier de Graaf ziekenhuis.

Ten aanzien van de vaatchirurgie vinden er geen verschuivingen plaats. De belangrijkste verschuivingen ten aanzien van de oncologie in regio West zijn:

Maag/slokdarm chirurgie:

  • Chirurgische behandeling wordt geconcentreerd in het LUMC. Patiënten uit het Reinier de Graaf Ziekenhuis kunnen voortaan voor hun operatie terecht in het LUMC.

Lokale behandeling bij nierkanker:

  • Patiënten met nierkanker kunnen per 1 januari 2027 voor behandeling terecht in het LUMC, Haaglanden Medisch Centrum en HagaZiekenhuis.
  • Patiënten uit het Alrijne Ziekenhuis kunnen voortaan terecht in het Haaglanden Medisch Centrum voor de totale verwijdering van de nier (totale nefrectomie) en in het LUMC voor de gedeeltelijke verwijdering (partiële nefrectomie).
  • Patiënten uit het Reinier de Graaf Ziekenhuis zullen voor de totale nefrectomie worden verwezen naar het HagaZiekenhuis. Voor de partiële nefrectomie kunnen patiënten vanaf 1 januari 2027 terecht in het LUMC en het Haaglanden Medisch Centrum.

Afspraken over spreiding

Er zijn ook afspraken gemaakt over het spreiden van zorg. Zo worden vanaf januari 2026 alle prostaatkankerpatiënten in de regio voor hun operatie verwezen naar het Reinier Haga Prostaatkankercentrum in Delft. Daarnaast verwijst Haaglanden Medisch Centrum patiënten voor een percutane niersteenverwijdering naar Alrijne.

De afdeling Hematologie van het HagaZiekenhuis heeft opnieuw de JACIE-accreditatie behaald. Deze internationale erkenning is in Nederland verplicht voor het mogen uitvoeren van stamceltransplantaties en wordt alleen toegekend als er aan strenge kwaliteitseisen wordt voldaan. Het HagaZiekenhuis is een van de vier topklinische stamceltransplantatiecentra in Nederland met dit keurmerk. Voor de samenwerking tussen de ziekenhuizen in de OncoWest regio versterkt dit keurmerk de rol van het HagaZiekenhuis als expertisecentrum, waardoor kennisdeling en doorverwijzing beter verlopen en patiënten sneller op de juiste plek geholpen kunnen worden.

 

“De JACIE-accreditatie is niet zomaar een keurmerk”, vertelt internist-hematoloog Tanja Netelenbos. “Het is hét bewijs dat ons hele stamceltransplantatieprogramma, van de hemaferese afdeling en de polikliniek, via het stamcellaboratorium en het diagnostisch lab van de flowcytometrie tot aan de klinische hematologie afdeling, voldoet aan internationale standaarden. Elke vier jaar komt een team van inspecteurs langs om alles zorgvuldig te toetsen.”

 

Uitblinken in hemato-oncologische zorg

De JACIE-accreditatie wordt in Nederland alleen toegekend aan academische ziekenhuizen en vier zogenoemde ‘HOVON echelon B-centra’. Het HagaZiekenhuis is een van deze vier centra en het enige topklinische ziekenhuis in de regio West dat zelfstandig alle onderdelen van het stamceltransplantatieprogramma verzorgt. “Daar zijn we ontzettend trots op”, zegt de internist-hematoloog. “Dankzij deze heraccreditatie kunnen patiënten in onze regio ook de komende jaren bij ons terecht voor een stamceltransplantatie, en dat past perfect bij onze ambitie om uit te blinken in hemato-oncologische zorg.”

 

Stap richting toekomst

De accreditatie is bovendien een belangrijke stap richting de toekomst. “De meeste autologe stamceltransplantaties (waarbij de eigen stamcellen worden geoogst en weer teruggegeven) doen we bij patiënten met multipel myeloom. Dit is een aandoening waarin we regionaal al excelleren als het gaat om de behandeling. Zodra CAR T-celtherapie, een nieuwe vorm van gerichte cel immuuntherapie, voor deze patiënten vergoede zorg wordt, willen we die ook hier kunnen aanbieden. We zijn al heel ver in de voorbereidingen, en ook dat zal onder het JACIE-kwaliteitssysteem vallen.”

Patiënten met kanker die naar de longen is uitgezaaid, kunnen sinds deze week in het HagaZiekenhuis geopereerd worden met de Limax laser. Een nieuwe techniek die veel preciezer en patiëntvriendelijker is. Chirurgen in het HagaZiekenhuis zijn de eersten in Nederland die deze lasertechniek gaan gebruiken bij longoperaties.

 

“Met deze laser kunnen we veel preciezer werken dan met andere technieken”, vertelt longchirurg Pieter Jan van Huijstee. Hij opereert in HagaZiekenhuis Den Haag patiënten met uitzaaiingen in de longen. De Limax laser is speciaal ontwikkeld voor longoperaties. Deze nieuwe manier van opereren heeft voor patiënten veel voordelen: minder pijn na de operatie, een sneller herstel en behoud van meer gezond weefsel.

Langer leven zonder ziekte
Door deze nieuwe techniek kunnen patiënten met kanker die naar de longen is uitgezaaid een langere periode zonder ziekte leven. “Met de Limax laser kunnen we ook patiënten helpen die voorheen niet in aanmerking kwamen voor een operatie, omdat ze meerdere uitzaaiingen in de longen hebben bijvoorbeeld. Als er na enkele jaren nieuwe uitzaaiingen komen, kunnen we vaak nog een keer opereren omdat we met deze techniek meer longweefsel kunnen sparen.”

Het bijzondere is dat de laser bestaat uit twee verschillende stralen. Met de ene kun je het weefsel heel precies wegsnijden en met de ander kan je het weefsel direct dichtmaken. Dat is belangrijk, omdat longweefsel veel bloedvaten bevat. Chirurgen gebruiken de laser bij kijkoperaties, waarbij door kleine gaatjes in de borstkas wordt gewerkt.

Longoncologie is speerpunt
Longoncologie is een van de speerpunten van het HagaZiekenhuis. Chirurgen willen de laser in de toekomst gebruiken in combinatie met andere moderne technieken. Daarmee is het HagaZiekenhuis uniek. “We gebruiken speciale camera’s op de operatiekamer waarmee we onder het longoppervlak kunnen kijken”, legt Van Huijstee uit. “Door middel van kleurstof kunnen we de tumoren goed zichtbaar maken en met de laser weghalen.”

Samenwerking in de regio
Patiënten uit de regio en daarbuiten kunnen worden doorverwezen naar het HagaZiekenhuis. Dit ziekenhuis maakt deel uit van het oncologienetwerk OncoWest, waarin ook Alrijne, Groene Hart, HMC, LUMC en Reinier de Graaf samenwerken. De artsen van deze ziekenhuizen overleggen onderling of een patiënt in aanmerking komt voor een operatie met de laser.

De aanschaf van de Limax laser is mogelijk gemaakt door Team Westland. Deze stichting haalt met een gesponsorde fietstocht geld op voor kankeronderzoek.

Het LUMC, HagaZiekenhuis en het Reinier de Graaf ziekenhuis gaan nauw samenwerken op het gebied van radiotherapie. Het doel is te komen tot één afdeling Radiotherapie met één afdelingsleiding. De raden van bestuur van de drie ziekenhuizen hebben op 19 maart 2025 de samenwerkingsovereenkomst Radiotherapie getekend.

 

Complexer en gespecialiseerder

De afdeling Radiotherapie zorgt voor de behandeling en begeleiding van patiënten met kanker. Deze vorm van zorg wordt steeds complexer en gespecialiseerder. Het is daarom belangrijk dat er wordt samengewerkt om de benodigde expertise in de regio te houden. Hierdoor kunnen de ziekenhuizen de ontwikkelingen bijbenen en kwalitatief goede zorg in de regio blijven leveren. De stap die nu wordt gezet om te komen tot één afdeling per januari 2026, maakt dit mogelijk.

 

Zorg dicht bij huis

Door de samenwerking wordt alle radiotherapeutische zorg voor patiënten in de regio Den Haag, Delft en Leiden en de nieuwste ontwikkelingen beschikbaar gehouden. Hierdoor wordt het mogelijk alle locaties open te houden met een nog betere kwaliteit van zorg.

Er liggen samenwerkingskansen op het gebied van innovatieve behandelingen, wetenschappelijk onderzoek, het aantrekken van goed en gekwalificeerd personeel, ICT- en kwaliteitsbeleid, en investeringen. Daarnaast komt het ten goede aan de betaalbaarheid van radiotherapeutische zorg in de regio.

Op initiatief van OncoWest bezochten Pauline Keunen (verpleegkundig specialist in het HMC) en Ilse Jannink (oncologisch chirurg in het HagaZiekenhuis) de groepen 5, 6, 7 en 8 van basisschool Yunus Emre in Zoetermeer. Met het lespakket van het Huidfonds vertelden ze de kinderen alles over zonpreventie: hoe kun je zonnebrand voorkomen en het risico op huidkanker zo klein mogelijk maken?

 

Oncologisch chirurg Ilse Jannink: “Het was heel leuk om samen met Pauline dit onderwijs te geven. Als je het ons vraagt, kun je niet vroeg genoeg beginnen met kinderen uitleggen hoe je je zo goed mogelijk kunt beschermen tegen de zon en waarom je dat doet. Ik vind het heel goed dat OncoWest dit organiseert, de samenwerking met de specialisten uit andere ziekenhuizen is heel waardevol.”

Ook op andere basisscholen in de regio worden deze week gastlessen gegeven door de zorgprofessionals van het expertteam Melanomen van OncoWest.

Op 16 april ontvingen we een deel van ons netwerk voor de jaarlijkse werkconferentie in Madurodam. Ook dit jaar was Cor de Kroon, gynaecoloog oncoloog en vicevoorzitter van het OncoWest expertteam Gyn, de moderator tijdens de bijeenkomst. Peter Jue, lid Raad van Bestuur Alrijne, stelde zich voor als de nieuwe voorzitter van OncoWest. Hij neemt het na 5 jaar over van Carina Hilders, bestuursvoorzitter Reinier de Graaf.

Op het programma stond netwerkzorg centraal in relatie tot het Integraal Zorgakkoord (IZA). Verschillende sprekers gaven hier invulling aan in hun presentatie. Hierbij een korte terugblik op de sprekers met een link naar hun presentaties. 

Sprekers in het kort

Peter Paul van Benthem, voormalig voorzitter Federatie Medisch Specialisten ging in op het IZA  vanuit het perspectief van de medisch specialist. De zorg staat voor grote uitdagingen: toenemende schaarste en keuzes. De samenleving moet hierop worden voorbereid. Passende zorg is de basis voor de toekomst: waardevol, op de juiste plek, gericht op gezondheid. Daarvoor is regionale samenwerking essentieel en zullen de plannen samen met alle betrokkenen moeten worden gemaakt. Dus ook met de medisch specialisten.

Peter Paul: ‘Mooi om te zien dat in de plannen van OncoWest het Integraal Zorgakkoord zo serieus wordt genomen.’

Ga hier naar de presentatie

 


Irene Dingemans, programmaleider Kwaliteit van Zorg NFK vertelde over hoe je netwerkzorg transparanter maakt voor patiënten via het Transparantieregister. Er liggen volgens Irene een aantal uitdagingen waaronder: dat er transparantie van het hele multidisciplinaire zorgpad nodig is en hoe kwaliteit van zorg toegeschreven kan worden aan een ziekenhuis als het functioneert in een netwerk. Voor deze keuze-informatie moeten data vertaald worden naar inzicht in expertise. Belangrijk daarbij is dat deze op een manier inzichtelijk wordt dat dit voor alle patiënten begrijpelijk is.

Ga hier naar de presentatie

 


ZINPeter Siebers, Lid Raad van Bestuur Zorginstituut Nederland (ZIN) ging in op het maatschappelijk perspectief en deed een oproep aan de ziekenhuizen om opgavegericht aan de slag te gaan. Het Zorginstituut draagt hieraan bij met signaleren, agenderen, regisseren en monitoren. Ook introduceerde hij het nieuwe signalement “kiezen voor waarde – hoe werkt het tegen een redelijke prijs”. Waarbij ZIN zich richt op een verbeterde pakkettoelating, maar ook (her)beoordeling na pakketopname van dure geneesmiddelen en stimuleren van de maatschappelijke kaders per sector. Van wat kan, naar wat is gewenst?

Ga hier naar de presentatie

 


Marcel Verheij, voorzitter SONCOS belichtte de rol van de regio vanuit SONCOS perspectief. Samenvattend: Kwaliteitsverbetering van de oncologische zorg in Nederland bestaat uit meer dan het ophogen van volumenormen. Echter, wanneer beschikbaarheid van expertise, (dure) infrastructuur en/of personeel beperkend zijn, zullen complexe oncologische interventies niet in alle bestaande instellingen kunnen worden aangeboden, staat de kwaliteit van zorg onder druk, en biedt concentratie een reële oplossingsrichting. Het IZA versnelt de gewenste kwaliteitsslag door te sturen op volumegroei van oncologische interventies, en op versterking van regionale samenwerking. De professionals hebben een grote verantwoordelijkheid om de regie in dit proces te behouden. Dit vraagt betrokkenheid, inzet en overtuigingskracht van de wetenschappelijke verenigingen, maar ook bereidheid van de individuele professional om open te staan voor – soms ingrijpende – veranderingen. Regio’s zijn nu aan zet om concreet invulling te geven aan concentratie en spreiding, waarbij in een shared-care model alle instellingen een rol moeten spelen.

Marcel: “De regio is nu aan zet: alle instellingen moeten en kunnen hun steentje bijdragen aan het behoud van de toegankelijkheid, betaalbaarheid en kwaliteit van onze oncologische zorg”.

Ga hier naar de presentatie

 


Kwartiermakers Peter Go en Rob Tollenaar maken zich hard voor oncologische netwerkzorg in Nederland en deden een urgente oproep aan de besturen om er samen tegenaan te gaan om tot afspraken te komen. Peter en Rob spraken zich uit over de positieve sfeer en energie in het OncoWest netwerk met de woorden van Winston Churchill: ‘I feel tremendous forces in this room.’

 


Joep de Groot, voorzitter Raad van Bestuur CZ  begon zijn presentatie met de woorden van Elvis Presley: ‘Little less conversation, little more action please’. Zijn boodschap aan de ziekenhuizen is om haast te maken. We weten allemaal dat de zorgvraag stijgt, en er te weinig zorgmedewerkers zijn. Dit is een groot probleem en vraagt om actie. We moeten de discussie over concentratie van zorg op gang brengen.

Ga hier naar de presentatie

 


Afsluiting met de paneldiscussie

Na de laatste presentatie ging het panel bestaande uit de sprekers, Carina Hilders (RdGG) en Douwe Biesma (LUMC) dieper in op de concentratie en spreiding van de oncologische zorg in de regio. Want hoe kunnen we dit voor de regio nu echt gaan organiseren? En een belangrijke vraag is daarbij: hoe houden we de oncologische zorg in de regio toegankelijk voor iedereen met hoogwaardige kwaliteit en op een efficiënte manier? Alle schotten weg en de 6 OncoWest ziekenhuizen smeden tot één holding zodat uitwisseling van oncologische zorg en zorgmedewerkers makkelijker wordt? Of overgaan tot centralisatie en verdeling van oncologische zorg over alle OncoWest ziekenhuizen? Een boeiende discussie volgde. OncoWest kijkt er naar uit om hier een vervolg aan te geven.