Psychologische zorg

Het hebben van kanker en het krijgen van medische onderzoeken en behandelingen is ingrijpend voor u en uw naasten. Soms is de belasting zo groot dat er problemen ontstaan waar psychologische zorg voor nodig is. 

Problemen waaraan u kunt denken zijn

  • Overmatige angst voor de terugkeer van de ziekte of een voor u noodzakelijke (of geadviseerde) medische behandeling.
  • Problemen met verwerking van uw ziekte of de behandeling. Dat kan gepaard gaan met bijvoorbeeld slecht slapen, piekeren, emotionele instabiliteit, gespannenheid, prikkelbaarheid.
  • Problemen in de relatie met uw partner of andere dierbaren.
  • Blijvende vermoeidheid en energieverlies.
  • Blijvende op de voorgrond staande gevoelens van verdriet, somberheid of boosheid.

Wanneer u deze klachten herkent en u zich hier zorgen over maakt, bespreek dit dan met uw specialist of verpleegkundige. Deze kan u doorverwijzen naar de afdeling Psycho-oncologie/Medische psychologie. De psychologen van deze afdeling zijn deskundige op het gebied van gedrag, gevoelens en gedachten die samenhangen met kanker en hoe daar mee om te gaan. Ze bieden hulp aan patiënten vanaf 18 jaar en hun naasten tijdens het gehele ziekte- en behandelproces (acuut, chronisch, palliatief). De psychologen zijn BIG-geregistreerd als gezondheidszorgpsycholoog, klinisch psycholoog/psychotherapeut of in opleiding daarvoor.

Behandeling

Na verwijzing nemen we contact met u op om een eerste afspraak te maken. Tijdens deze afspraak brengen we uw klachten in kaart. Vervolgens kijken we samen met u of een behandeling zinvol is en welke het meest geschikt is. De behandelingen op de afdeling Psycho-oncologie/Medische psychologie zijn meestal kortdurend (3 à 5 zittingen) en gericht op vermindering of omgaan met de klachten. Vormen van behandeling zijn oa.:

  • Cognitieve gedragstherapie: u leert om te gaan met de gevolgen van uw ziekte of aandoening. De behandeling richt zich op herstel van mentaal functioneren, vergroten van het zelfinzicht en/of verandering van gedrag of leefstijl.
  • EMDR: behandeling gericht op het verwerken van zeer nare herinneringen en toekomstbeelden die te maken hebben met de ziekte.
  • E-health: wanneer u ver weg woont of liever zelfstandig aan de slag gaat, kan een behandeling via internet een optie zijn.
  • EFT: relatietherapie gericht op het verstevigen van het gevoel van verbondenheid tussen u en de mensen om u heen.
  • ACT/AFT: behandeling gericht op het omgaan met emoties zoals angst en verdriet.
  • CALM: kortdurende gesprekstherapie voor mensen met uitgezaaide kanker en hun naasten met als doel gevoel van rust te vergroten en de aandacht te richten op wat van waarde voor u is.
Komt u met uw behandelend psycholoog tot de conclusie dat voor uw klachten een andere behandeling beter is? Dan kijken we met u welke zorg meer geschikt is en waar deze beschikbaar is. Denk hierbij aan medisch maatschappelijk werk, psychiatrie binnen het ziekenhuis of psychologische zorg via uw huisarts.

Netwerkgroep in de regio

De netwerkgroep Psycho Oncologie vertegenwoordigt de zeven ziekenhuizen in de regio. Zij staan voor dezelfde uitdaging: niet alleen kijken naar de lichamelijke klachten van de patiënt maar ook naar impact van ziek zijn op het mentaal functioneren en visa versa, met als doel de best mogelijke zorg te bieden. Er is veel kennis aanwezig in de regio en door samenwerking in de regio brengen we de expertise bij elkaar.

Visie
Breed beschikbare en kwalitatief goede psychologische zorg voor patiënten met een oncologisch aandoening en hun naasten binnen het ziekenhuis en daarbuiten, aangeboden door gekwalificeerde BIG geregistreerde psychologen.

Doel
Psychologische zorg als integraal onderdeel van de somatische zorg waarbij de praktijkvariatie tussen de ziekenhuizen verminderd en de afstemming met de extramurale zorg wordt geoptimaliseerd.

De werkgroep zet in op de volgende onderwerpen en acties:

  • Psychologische zorg voor het voetlicht brengen
  • Samenwerking qua onderzoek
  • Opleiden, bij- en nascholen
  • Verminderen praktijkvariatie
  • Delen best practices

Richtlijnen en zorgstandaarden

Ongeveer 10% van alle kankerpatiënten heeft psychologische zorg nodig. De belasting van de ziekte en eventueel andere oorzaken van stress is bij deze patiëntgroep dusdanig dat er psychologische problemen ontstaan. In het ziekenhuis wordt de geestelijke gezondheidszorg geleverd door de BIG geregistreerde Klinisch- en Gezondheidszorgpsychologen ten tijde van de somatische behandeling en in het na-traject. Dit wordt gedaan met evidence based behandelingen (o.a. trauma behandeling, cognitieve gedragstherapie, kortdurende psychotherapie) die toegesneden worden op de behoefte en mogelijkheden van de patiënt op dat moment. Naast de zorg in het ziekenhuis wordt psychologische zorg gegeven in de eerste- en tweedelijns GGZ.

Ondanks een groeiend aantal richtlijnen en zorgstandaarden waarin psychologische zorg is geborgd zijn er tussen de ziekenhuizen verschillen in hoe deze zorg wordt georganiseerd en vorm gegeven (lees hieronder de richtlijn).

Agenda

13/06/2023

Netwerkbijeenkomst Psychologische zorg bij kanker

Fysiek

12/05/2023

Congres Kanker & Leven

Online

de hele agenda

Nieuws

meer nieuws

25 juli 2023

Oncowest en Oncomid maken samen praatplaat Eierstokkanker

Het doel van de praatplaat is vrouwen zo goed mogelijk te informeren en voor te bereiden op de vaak langdurige complexe behandelingen en …

22 maart 2023

Voeding en leefstijl: Donderdag 30 maart van 16.00 – 18. 00 uur in Informatiecentrum Oncologie

Wanneer u kanker hebt, kan dit ingrijpende gevolgen hebben voor u en uw familie en vrienden. De medewerkers van het Informatieplein Oncol …

Vertegenwoordigers in de netwerkgroep Psycho-Oncologie:

Mariska Blom

Klinisch psycholoog/psychotherapeut

Voorzitter

Anne-Marie den Boer

Projectleider

Programmateam

Christel Hovius

Klinisch psycholoog

Irene Janssen

GZ-Psycholoog

Roy Kuiper

Psycholoog

Sonsoles Boter

Klinisch psycholoog/psychotherapeut

Irene de Vlaming

Klinisch psycholoog

Jantine Visser

Klinisch psycholoog